De eigenaardige bevolking van Centraal-Europa – Hongarijes volkstradities

Hongarije is een land met een bijzonder rijk folkloristisch erfgoed. Volkscultuur wordt niet alleen bewaard in musea, maar tradities blijven voortleven in vele kleine Hongaarse dorpen, in leven gehouden door lokale gemeenschappen en verenigingen en zelfs hedendaagse stedelingen doen zaken die u op het eerste gezicht zullen verrassen!

Hongarije is zeer divers als het gaat om landelijke architectuur, vakmanschap, volksmuziek en dans. Het zwarte aardewerk van Mohács, de rijkdom van het borduurwerk van Matyó en Kalocsa, het verfijnde Halas-kantwerk... allemaal vertellen ze een verschillende verhaal van de lokale bevolking.

Voor een uitgebreid overzicht van de architectuur en een goede kijk op de tradities van de Hongaarse dorpen van een paar eeuwen terug, gaat u best naar één van de talloze openluchtmusea, verspreid over het hele land! Het meest prestigieuze is waarschijnlijk het Etnografisch Openluchtmuseum 'Skanzen' in Szentendre, slechts een steenworp van Budapest verwijderd (www.skanzen.hu).  Mis ook het Dorpsmuseum van Göcsej niet, dat eigenlijk het oudst opgerichte dorpsmuseum in Hongarije is) met centraal een mooie watermolen uit de 19de eeuw. Het Museumdorp van Sóstó is eveneens een must-see, aangezien het één van de meest gediversifieerde van Hongarije is. Het stelt immers de veelkleurige volksarchitectuur en tradities van vijf etnografische regio's voor (Szatmár, Rétköz, Nyírség, Nyíri Mezőség en Bereg) - alles in één 'dorp'. De taverne is nog steeds in gebruik, dus u kunt hier glazen klinken ook! Om nog meer terug in de tijd te gaan, moet u in Tiszaalpár zijn. Hier vindt u een gereconstrueerd dorp uit het Árpád-tijdperk (1000-1301), gebouwd volgens de opgegraven archeologische vondsten en enkel gebruikmakend van werktuigen die in die tijd beschikbaar waren!

Ga voor een stukje levende traditie  naar het prachtig bewaard gebleven dorp Hollókő, dat trouwens deel uitmaakt van het UNESCO-werelderfgoed! Wat Hollókő echt bijzonder maakt, is dat het niet veranderd is in een openluchtmuseum. Het is een levend dorp met de lokale bevolking die er leeft volgens de oude tradities. Natuurlijk zijn er nog andere dorpjes waar de lokale bevolking haar eeuwenoude tradities in stand houdt. Een geheime tip: bezoek Hollókő in de lente: de vieringen rond Pasen zorgen dan voor een heel speciale sfeer in het dorpje! Aardewerk, centraal in de volkscultuur van de Hongaren, wordt levend gehouden in de kleine dorpen van de streken Őrseg en Hortobágy.

Het zijn echter niet enkel de architectuur en de voorwerpen uit het verleden die bepalen wie we zijn. Het is de grote verscheidenheid aan volksgebruiken die tot op vandaag in ere worden gehouden! Wilt u voorbeelden horen? Wel, er is de zogenaamde 'Busójárás' als starter. In het carnavalsseizoen trokken mensen enge kostuums en houten maskers aan en liepen zo door de straten om de winter af te schrikken (of, volgens een andere interpretatie, om de Turkse bezetters angst aan te jagen).

Op Paasmaandag besprenkelen de jongens de meisjes met parfum, terwijl ze één van de vele leuke versjes opzeggen die voor deze gelegenheid geschreven werden. Volgens de traditie zouden vrouwen die niet met water besprenkeld worden, verwelken. De jongens konden dit toch niet laten gebeuren, hé? In vroeger tijden kregen de vrouwen zelfs een emmer koud water over zich heen om zeker te zijn, tegenwoordig is dus een iets verfijndere versie van deze traditie in gebruik. Een onderdeel van het Paasfeest (en een favoriet onder kinderen) is het beschilderen van eieren. Tja, die jongens die parfum komen spuiten, moeten toch iets retour krijgen, hé?  In sommige streken is het beschilderen van eieren uitgegroeid tot een kunstvorm op zich met lokale motieven gekrast en geborduurd op het ei. Soms zijn de eieren zelfs versierd met fijne hoefijzertjes!

Trouwfeesten hebben in Hongarije natuurlijk eveneens hun eigen choreografie en tradities! De bruiloftsprocessie is bijzonder belangrijk en wordt meestal gevolgd door het hele dorp. De bruidsdans wordt verondersteld de financiële stabiliteit van het jonge paar te waarborgen. De gasten moeten betalen om de bruid mee op de dansvloer te nemen! Glazen breken is goed voor het uitdrijven van kwade geesten en door de scherven op te ruimen, kan het jonge koppel demonstreren hoe goed ze kunnen samenwerken! Oh, wees niet verbaasd wanneer de bruid wordt 'gestolen'! De jonge man heeft een aantal taken uit te voeren om haar terug te krijgen... En geloof het, er is geen enkel ander evenement waar er meer pálinka vloeit dan op een bruiloft.

In feite heeft elke religieuze of oude viering, de jaarlijkse oogst, de varkensslachting, 20 augustus (de oprichting van de Hongaarse staat) en 15 maart (de herdenking van de Hongaarse revolutie) haar eigen tradities die in een bepaalde vorm tot op vandaag bewaard blijven, in leven gehouden door een groot aantal volksfestivals en feesten het hele jaar door. Probeer er enkele te bezoeken en kom meer te weten over dat eigenaardige Magyaren-volk