Pálinka, de niet te evenaren sterke drank van Hongarije

‘Een medicijn in kleine, een remedie in grote hoeveelheden', dat zeggen de Hongaren over pálinka. Onze grootvaders startten de dag graag met een glaasje goede pálinka en waren ervan overtuigd dat zij hun gezondheid te danken hadden aan de positieve effecten van het destillaat. Wel, we zijn er niet zeker van, maar om eerlijk te zijn, het kan ons niet echt schelen - het smaakt gewoon al te goed...

De eerste vermeldingen van de Hongaarse sterke drank dateren uit de 14de eeuw, toen er sprake was van 'Aqua vitae reginae Hungariae', het levenswater van de vrouw van koning Karel van Hongarije. Deze sterke drank was waarschijnlijk een brandewijn vermengd met rozemarijn, die gebruikt werd als medicijn, aangezien zowel de koning als de koningin aan artritis leden - dus niet de soort party-starter die we de dag van vandaag kennen. Het woord 'pálinka' is afgeleid van de Slavische stam ‘pálit', wat ‘branden, distilleren' betekent. In eerste instantie verwees de term naar destillaten gemaakt van graan. Pas later werd ze toegepast op brandewijnen op basis van fruit. Een verjaardag, een bruiloft, een begrafenis zijn voor de Hongaren niet voor te stellen zonder een shot pálinka, ofwel om plezier op te wekken, ofwel om de pijn te verzachten. Pálinkás jó reggelt! is een traditionele Hongaarse begroeting en betekent Goedemorgen met pálinka!.

Vandaag de dag kunnen alleen vruchten gedistilleerd in Hongarije met een alcoholgehalte van minstens 37,5% worden beschouwd als authentieke pálinka. Toch zijn er zijn zoveel soorten! Om verwarring aan de toog te voorkomen, bekijken we de hoofdsoorten waaruit u kunt kiezen even van nabij. Kisüsti (letterlijk een kleine pot) is een dubbel gedistilleerde pálinka, gemaakt in een koperen pot met een volume van maximum 1000 liter. Érlelt (wat ‘op leeftijd' betekent) is een pálinka die gedurende minstens 3 maanden in een houten vat kleiner dan 1000 liter of gedurende minstens 6 maanden in een houten vat van 1000 liter of meer werd bewaard. Ó (oud) is een pálinka die gedurende minstens 12 maanden in een houten vat kleiner dan 1000 liter of gedurende minstens 24 maanden in een houten vat van 1000 liter of meer werd geconserveerd. Ágyas (bed) is een pálinka die gedurende minstens 3 maanden met vruchten bewaard werd. De vruchten gebruikt om het destillaat te verkrijgen kunnen van dezelfde soort of van verschillende soorten zijn. Törköly (afgevallen pálinka) is een pálinka gemaakt van afgevallen druimen. Het is eigenlijk één van de oudste vormen van pálinka, het bevordert de spijsvertering en wordt meestal geconsumeerd in kleine hoeveelheden na de maaltijd. Wilt u gaan voor het beste van het beste? Zoek dan de pálinka-producten van enkele distilleerderijen die bekroond werden met een prijs voor beste pálinka, zoals Nobilis, Etyeki Czímeres, Agárdi, Tarpa, Kisrét en Zwack.

Tot zover de theorie, laten we nu naar de praktijk gaan: hoe de Hongaarse pálinka te genieten! De aroma's komen het best tot hun recht bij kamertemperatuur, dus moet u pálinka niet drinken wanneer ze net uit de koelkast komt. Voor de meeste mensen ligt de ideale temperatuur rond 10-15°C. Wanneer de temperatuur goed is, til dan uw glas op in de lucht en roep ‘Isten, Isten', wat letterlijk 'God, God' betekent. Dan hebt u de keuze hoe u de pálinka binnengiet. Ofwel doet u het op ‘de café op de hoek-manier' door de volledige portie meteen binnen te gieten en door te zwelgen, het glas op tafel te slaan en een ‘het leven is hard'-gezicht te trekken (het hoge alcoholpercentage zal u helpen met die grimas). Ofwel doet u het op de ‘gourmet-manier' en geniet u van het aroma door de vloeistof in uw mondhoeken en onder uw tong te bewegen, zodat uw smaakpapillen de drank ten volle kunnen absorberen. Om te double-checken dat u de juiste keuze hebt gemaakt, kunt u ook de zogenaamde ‘droge test' uitproberen: wacht na het drinken van een glas pálinka vijf tot tien minuten en giet dan een tweede glas binnen. Wanneer u echte pálinka drinkt, moet u in staat zijn enkel een fruitg aroma te detecteren. Egészségedre (Gezondheid)!